Tình Hình Tiêu Cực Đáng Báo Động Của Hải Quan Việt Nam

Vào đầu tháng 4 năm 2018, truyền thông cả nước đã một lần nữa lên tiếng và bày tỏ sự bức xúc đối với hành vi ăn hối lộ tại các đơn vị Hải quan thành phố Hải Phòng. Các bài viết đã đồng loạt mô tả hành động này là “ Nườm nượp cảnh kẹp tiền, đưa – nhận “ . Điều này đã không còn quá xa lạ thường thầy ở những cơ quan hải quan, đặc biệt lần này là đối với cửa khẩu Đình Vũ, các cán bộ tại đây đã ngang nhiên nhận phí bôi trơn của những người đi làm thủ tục. Chính những điều này đã phản ánh thực trạng hết sức bê bối đối với hải quan Việt Nam.

Đây cũng không phải là lần đầu tiên mà những hình ảnh gây mất niềm tin và bức xúc của các cán bộ hải quan được đưa lên. Các nhân viên hải quan thì nhiều lần bị tố giác là có những hành vi nhũng nhiễu, đòi hỏi, ăn hối lộ các cá nhân và doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hoá ở các cảng trải dọc khắp mọi miền đất nước.

Ngay sau khi nhận được thông tin thì văn phòng chính phủ – phó thủ tướng thường trực Trươg Hoà Bình đã ngay lập tức ra quyết định cho các cơ quan chức năng vào cuộc để xác minh và xử lí nghiêm các cán bộ có hành vi tiêu cực đã bị tố giác giúp lấy lại niềm tin và tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thể tự do phát triển.

Vốn là một người có nhiều kinh nghiệm do đã hoạt động trong ngành xuất nhập khẩu hàng chục năm, nhà báo Võ Văn Tạo cũng phải lên tiếng và cho biết đối với những cá nhân bị báo chí phanh phui thì nhất định sẽ bị đưa ra xử lí, tuy nhiên những hình phạt dành cho những cá nhân này không thực sự mạnh tay mà thường qua quýt cho cho có nên không thể mang tính răn đe đối với các cán bộ hải quan.

Vậy tại sao lại có những chuyện bất cập như thế? Theo nhà báo Võ Văn Tạo giải thích thì cả ngành hải quan từ trên xuống dưới đâu đâu cũng thấy tiêu cực. Trên bao che cho dưới, dưới núp bóng trên, có những cán bộ cao cấp còn bỏ tiền ra đi mua ghế, thế thì làm sao mà không xảy ra chuyện tiêu cực kiếm chác cho đầy túi được. Ông cũng cho rằng hầu hết các nhân viên hải quan đều dùng tiền để vào ngành, ngoài ra họ còn là con ông cháu cha, có ô dù rất lớn, vậy nên chả ai dại mà đi kỉ luật mạnh tay đối với những cá nhân này cả. Trong khi đó các vụ việc tiêu cực trong những ngành này thì phần lớn chỉ bị truyền tai nhau giữa các ngừoi dân chứ ít khi nhà báo vào cuộc và phanh phui như những vụ việc liên quan đến ngành y tế hay công an. Do đặc thù của nghề nghiệp nên các nhân viên hải quan kiếm chác được rất nhiều từ việc đút lót ăn hối lộ của các doanh nghiệp muốn nhanh chóng hoàn thành thủ tục hải quan để nhanh chóng vận chuyển hàng hoá của mình. Đặc biệt là họ có thể dùng tiền để mua chuộc các cánh nhà báo làm cho họ không còn quan tâm đến những hành vi này nữa.

Thế nhưng ở một ý kiến khác thì tiến sĩ Võ Trí Thành, hiện ông là viện trưởng viện nghiên cứu và quản lí kinh tế trung ương cho rằng, nguyên nhân chính đem đến tiêu cực cho ngành hải quan và lí do các cơ quan chức năng không thể xử lí được việc này chính là vì các doanh nghiệp.

Trên thực tế thì dựa vào những kết quả khảo sát do Phòng thương mại và CN Việt nam đã công bố vào hồi cuối thang 11 năm 2015 cho rằng có tới 53,35% các doanh nghiệp khi được hỏi đã trả lời rằng họ phải trả thêm những cái chi phí không chính thức, nếu không làm thế họ sẽ bị đưa vào danh sách đen và bị phân biệt đối xử, thường xuyên nhũng nhiễu gây mất thời gian làm thủ tục cũng như trễ nãi các chuyến hàng vận chuyển. Còn theo như những công bố đã đưa ra tại hội nghị công bố kết quả giám sát thì thấy những việc thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp vừa hôm 24/4 vừa qua đã trả lời phỏng vấn với đài tiếng nói Việt Nam đã cho biết chính các thủ tục hải quan và thông quan là nguyên nhân khiến cho việc chi phí logistic của các doanh nghiệp tăng thêm nhiều và chiếm tới tận 21% GDP của cả nước. Trong khi đó nếu không thể giảm được chi phí này xuống thì các doanh nghiệp Việt Nam sẽ còn phải đối diện với vô vàn những khó khăn để có thể cạnh tranh mạnh mẽ với các nước khác trong khu vực.

Trước những vấn nạn đau đầu trên đang gây biết bao khó khăn và nhức nhối cho các doanh nghiệp thì tổng cục Hải quan của Việt Nam đã ban hành nhiều quyết định để khắc phục vấn đề trên. Mà gần đây nhất tổng cục đã ban hành quyết định số 413/QD –TCHQ từ đầu tháng 3 năm 2018, với mục địch triển khai một kế hoạch lớn nhằm chống lại các hành vi tham nhũng đối với các đơn vị thuộc ngành hải quan. Thế nhưng vẫn như những chia sẻ trên của mình, nhà báo Võ Văn Tạo lại hoàn toàn không đặt niềm tin vào những quyết định đình này và cho rằng chính những đơn vị trong ngành Hải quan sẽ còn tiếp tục gây ra những khó khăn và hạn chế sự phát triển của các hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam.

Trả lời bài viết